Türkiye nereye götürülüyor? - Doğan Soyaslan

Sevr Antlaşması’nın imzalanmasının 106. yıldönümüne rastlayan günlerde, PKK/KCK mensuplarına ilişkin yeni bir hukuki düzenleme kabul edildi. Düzenleme, silahlarını teslim eden örgüt mensupları hakkında belirli şartlarla soruşturma ve kovuşturmaların sona erdirilmesini, mahkûmiyetlerin infaz edilmiş sayılmasını, bazı hak yoksunluklarının ve siyaset yasağının kaldırılmasını öngörmektedir.

Terörün sona ermesini, silahların susmasını ve kardeşin kardeşi öldürmemesini elbette herkes ister. Türkiye’nin 40 yılı aşkın süredir yaşadığı bu soruna hukuk içinde çözüm bulunmalıdır. Ancak mesele yalnızca silahların susması değildir.

Asıl soru şudur: Bunun karşılığında Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi temel ilkeleri tartışmaya açılmaktadır?

Bugünkü sürecin yalnız terör örgütü mensuplarının hukuki durumunu düzenlemekten ibaret olmadığı görülmektedir. Vatandaşlık tanımı, kurucu unsur tartışması, anadilinde eğitim, Kürtçenin kamusal statüsü ve yeni anayasa başlıkları aynı siyasi iklim içinde gündeme gelmektedir. Bu nedenle düzenlemenin Sevr Antlaşması’nın imzalandığı 10 Ağustos tarihine rastlaması da üzerinde düşünülmeye değer.

Sevr, Anadolu’nun siyasal ve coğrafi bakımdan parçalanmasını öngörüyordu. Doğu Anadolu’da bir Ermeni yapılanmasının, Güneydoğu Anadolu’da ise özerklikten bağımsızlığa uzanabilecek bir Kürt yapılanmasının önü açılıyordu. Kurtuluş Savaşı bu projeye karşı verilmiş, Lozan ise mücadelenin uluslararası hukuk alanındaki sonucu olmuştur.