Sadık Çelik yazdı: 'Gençler iş beğenmiyor' yalanı: Gerçek çok başka

Sanayici eleman bulamadığını söylüyor, esnaf çırak yetiştiremediğinden yakınıyor. Öte yandan genç işsizliği yüksek; üniversite mezunu pek çok genç yıllarca iş arıyor, bulduğu işle kurmak istediği hayat arasında giderek büyüyen bir mesafe görüyor. Bir tarafta “çalışacak insan bulamıyoruz”, diğer tarafta “iş bulamıyoruz” diyenler var.

Bu çelişkinin en kolay açıklaması hazır: “Gençler iş beğenmiyor.” Belki bu yargının içinde bir miktar gerçeklik de var. Ama bir kuşağın çalışma hayatıyla ilişkisini yalnızca karakterine bağladığımız anda, onu yetiştiren düzeni de gözden kaçırıyoruz. Çünkü mesele yalnızca gençlerin ne kadar çalışmak istediği değil; onları neye hazırladığımız, hangi işleri değerli saydığımız, hangi becerileri kazandırdığımız ve sonunda emeklerinin karşılığında onlara nasıl bir hayat sunduğumuz.

Gençler değişti, evet. Ama eğitim de değişti, meslek ler de, aileler de, çalışma hayatı da. Belki asıl soru bu yüzden “Gençler neden eskisi gibi değil?” değil. Biz nasıl bir kuşak yetiştirdik ve o kuşağın önüne nasıl bir hayat koyduk?

Türkiye’de uzun yıllardır başarıya giden yol neredeyse tek bir hatta indirgenmiş durumda. İyi oku, üniversiteye git, masa başı bir iş bul. Buna karşılık meslek lisesi, çıraklık, sanayi, el emeği ve ustalık daha alt basamakta görüldü. Ailelerin çocuklarına verdiği mesaj çoğu zaman açıktı: “Derslerine çalış ki böyle işlerde çalışmak zorunda kalma…” “Okula gitmeyeceksen seni oto sanayiye vereyim…”

Böylece yalnızca gençleri AVM üniversitelere yönlendirmedik; aynı zamanda toplumun ihtiyaç duyduğu birçok işi de görünmez biçimde değersizleştirdik. Oto tamirciliği, torna-tesviye, tesisatçılık, makine bakım, demircilik, kalıpçılık gibi alanlar iyi yetişmiş insan gerektiren meslekler olduğu halde, uzun süre “okumayanların yaptığı işler” olarak…