'Potoçari yönü': Bir pankarttan fazlası

Belgrad'daki Marakana'da Kızılyıldız ile Partizan karşı karşıya geliyor.

Futbolcular sahada, tribünler dolu, maç başlayacak. Sonra oyun duruyor ve Ratko Mladiç 'e bir dakikalık saygı duruşu. Bosna Savaşı 'nın en karanlık isimlerinden birine. Srebrenitsa Soykırımı nedeniyle uluslararası mahkemeler tarafından mahkûm edilmiş bir isme.

Ve tribünlerden yükselen mesaj bununla da bitmiyor. “Pravac Potočari.” Yani: “Potoçari yönü.”

İşte mesele tam olarak burada. Çünkü Potoçari sıradan bir yer adı değildir. Potoçari, Srebrenitsa'dır. Potoçari, annedir. Potoçari, kayıp oğuldur. Potoçari, yıllarca aranan kemiktir. Potoçari, mezarı bugün bile tamamlanamayan binlerce insandır. Potoçari, Temmuz 1995'in hafızasıdır. Dolayısıyla bir stadyumda “Potoçari yönü” yazılı bir pankart açmak, yalnızca bir futbol tezahüratı değildir. Bunun ne anlama geldiğini anlamak için tarih bilmek gerekmiyor, vicdan yeter.

Burada daha büyük bir problem var. Mesele yalnızca Ratko Mladiç'in bir grup taraftar tarafından yüceltilmesi değil. Mesele, bir toplumun bir savaş suçlusunu nasıl hatırladığıdır. Bir toplum suçlusunu suçlu olarak mı hatırlıyor? Yoksa onu kahramana mı dönüştürüyor? İşte medeniyet ile barbarlık arasındaki çizgi bazen burada başlıyor. Eğer suçlu kahramanlaştırılırsa, suçun kendisi de geleceğe taşınır.