NEPALDEKİ FELAKETİN NEDENİ NE Prof. Dr. Orhan Şen anlattı

Hakikaten çok büyük ve önemli bir afet meydana geldi. Esasında yaşanan felaket tamamen depreme bağlanamaz. Her ne kadar 4,4 büyüklüğünde bir depremden bahsedilse de bu sarsıntı tek başına böylesi bir felaketi tetiklemeye yetmeyebilir. Ancak küresel ısınmanın getirdiği sıcaklık artışları ve bu yıl dünya genelinde rekor kıran sıcaklar, Himalayalar'da —Everest Tepesi'ne çok yakın bir konumdaki— buzulları çatlattı. Bölgede çok kalın ve büyük buzul kütleleri bulunuyor. Bu buzullar zaten çatlamış durumdaydı ve tetiklenmek için en ufak bir etki bekliyordu.

Depremin de şüphesiz bir etkisi oldu ancak günlerdir yağan yağmurları da unutmamak gerekir. Yine de bölgeye aşırı bir yağış düşmedi; son 72 saatte metrekareye yaklaşık 50 kilogram yağış kaydedildi. Bu miktar, bizim Karadeniz Bölgesi'ne yağan yağmurun neredeyse onda birine denk geliyor.

Ancak yüksek dağlardan kopan o devasa buzul parçaları, Çin sınırından Nepal'e doğru akan önemli bir nehir olan Nehri'ne ulaştı. 5-6 bin metre yükseklikteki dağlardan kopup aşağı sürüklenen buzullar, önüne kattığı dev kaya parçalarıyla birlikte nehrin önünü tıkadı. Nehrin önünün kapanmasıyla burada adeta doğal bir baraj oluştu.

Bu doğal baraj, arkasında biriken nehir suyunu muazzam bir hacimde topladı. Ardından bu baraj aniden patlayarak yıkıldı. Kopan buzulların ve kayaların oluşturduğu bu barajın yüksek kotlarda aniden boşalması, felaket boyutundaki selin oluşmasına yol açtı. Sel, bölgedeki 13 hidroelektrik santralini (HES) tamamen yıktı. 40 kilometrelik yol haritadan silindi. Şu anda aralarında uluslararası turistlerin de bulunduğu yaklaşık 400 kişi kayıp ve 157 kişinin hayatını kaybettiği bildiriliyor. Bölgede kutsal kabul edilen dini bir ziyaret alanı da bulunduğu için buraya çok sayıda turist gelmişti.

Himalayalar'daki buzullar…