Budin (Buda-Peşte) Eyaleti’nde Osmanlı-Macar mutfak kültürü I A. Çağrı Başkurt yazdı

Tarihî süreç içerisinde Karpat Havzası ki Büyük Macar Ovası ile meşhurdur, Asya bozkırlarından batıya doğru göç eden Türkler için son derece mühim bir geçiş ve yerleşim sahası teşkil etmiştir. Avrupa Hun İmparatorluğu’nun vaktiyle (374-469) bu coğrafyada tesis ettiği siyasi nizam, bugünkü Türk ve Macar topluluklarının müşterek tarihi bakımından ilk köklü teması temsil etmektedir. Erken dönemde meydana gelen bu tarihi münasebetler, asırlar sonra yaşanacak çok daha büyük sosyal ve kültürel etkileşimlerin sağlam zeminini hazırlamıştır. Asya menşeli kökler üzerinden Karpat ovalarında yeşeren bu kadim hısımlık, bilhassa konar-göçer hayat tarzının ve pratik beslenme itiyatlarının bölgeye intikalinde mühim rol oynamış, ilerleyen asırlarda vuku bulacak o muazzam hadiselerin adeta mütevazı bir mukaddimesi mahiyetini taşımıştır.

XVI. asrın ilk çeyreğinde, bin yüz elli iki sene sonra bu defa Karadeniz’in kuzeyi yerine Anadolu üzerinden Büyük Macar Ovası’na akıp gelen Türkler, coğrafyanın siyasi mukadderatına çok daha dönüştürücü bir surette yeniden tesir etmiştir. Bugünlerde 500. sene-i devriyesini idrak ettiğimiz 29 Ağustos 1526 tarihli Mohaç Meydan Muharebesi hem memleketimizde hem de Macaristan’da Türk ve Macar tarihçilerin müşterek sempozyumlarında yâd edilmektedir. Sadece iki saat sürmekle Orta Avrupa’nın nizamını kökünden değiştirmiş olan bu muharebe neticesinde Muhteşem Sultan Süleyman’ın orduları karşısında beş yüz yirmi altı senelik Macar Krallığı inkıraza uğrayarak tarih sahnesinden çekilmek mecburiyetinde kalmıştır. Krallığın merkezinde bulunan Tuna Nehri’nin ayırdığı Buda ve Peşte şehirleri fethedilmiş, bu ehemmiyetli askerî zaferin akabinde, 1541 senesinde tesis edilen Buda merkezli Budin Beylerbeyiliği ile -ki Osmanlılar ona “Nazlı Budin” diye anarlar idi- birlikte…